Een diaken wordt geacht parochie en bisschop bij de les te houden

Tijdens een bijzondere eucharistieviering in de Verrijzeniskerk in Zwolle werd op hemelvaartsdag Michael Buykx tot permanent diaken in het aartsbisdom Utrecht gewijd. Buykx, gehuwd en vader van Thirza (7), Laure (5) en Bento (2), werd tot het ambt geroepen in de jaren dat hij en zijn vrouw in Angola verbleven. ‘Voor mij waren de vijf jaar in Angola heel confronterend,’ legt Buykx uit. ‘Kwaliteiten waarvan ik echt niet wist dat ik ze had kon ik opeens inzetten voor de opleiding en gezondheidszorg van mensen die heel weinig te kiezen hadden’. Afrika en vooral aidsbestrijding zullen een rol blijven spelen in zijn werk als diaken. Zoals ook de eucharistieviering van donderdag in het teken van deze thema’s stond.

door JOS OUDE HOLTKAMP

ZWOLLE

‘Aan het eind van deze korte plechtigheid...’ sprak pastoor Peter van der Weide donderdag met stevig gevoel voor understatement - want de viering waarin Michael Buykx tot diaken was gewijd had ruim twee uur geduurd. Maar dat is kort, in verhouding tot een diakenwijding in Afrika, waar Buykx en zijn vrouw jaren hebben gewerkt. Daar duurt zo’n viering rustig een uur of vier.

Buiten de kerk wapperde donderdag fier de geel-witte vlag van Vaticaanstad. Binnen speelde zich een bijzondere, feestelijke en kleurrijke eucharistieviering af, waarbij de wijding zelf zich in etappes voltrok.

Buykx werd tot het ambt geroepen in de jaren dat hij met zijn vrouw Hanna in Afrika werkte en zich daar met name bezig hield met de aidsproblematiek.

Klassieke talen

De 41-jarige Buykx (geboren op 28 maart 1965, de dag dat de eerste steen voor de Verrijzeniskerk werd gelegd...) is leraar klassieke talen op de locatie Carolus Clusius van het Agnieten College. In 1997 vertrok hij met zijn vrouw naar Angola, waar zij Memisa-arts werd. ‘En daar zag ik in een heel levendige en kleurrijke kerk, hoeveel de liefde van missiezusters in een ziekenhuis, hoeveel een goede opleiding van jongen, hoeveel de zorg voor aidspatiënten betekent voor de hele maatschappij.’ Het enthousiaste geloof van de Angolezen werkte inspirerend op het echtpaar, zoals ook hoofdcelebrant mgr. dr. Gerard de Korte donderdag memoreerde in zijn preek: ‘Een verdieping van het eigen geloof was het gevolg’. Op verlof in Nederland maakte Buykx in die tijd een voettocht over het Pelgrimspad. In een kerk in Ittervoort zag hij een folder liggen: “Diaken worden, iets voor jou?" ‘Het antwoord wist ik meteen, dat voelde ik.’ Buykx werd geroepen. ‘Maar wat een diaken was wist ik toen nog helemaal

niet...’

Reddingsboei

Na vijf jaar in Afrika keerde het echtpaar Buykx terug naar Nederland, waar Michael een vierjarige deeltijdopleiding begon aan het Centrum Diakonaat Dijnselburg in Zeist. Eén van zijn twee stages in de periode vervulde Buykx in de Thomas a Kempisparochie, onder andere in het woonwagenpastoraat. Buykx noemt zijn opleiding ‘een reddingsboei om de terugkeer naar Nederland te verwerken en mijn “oude" leven een nieuwe richting te geven’. Uiteindelijk is een opmerkelijke wisselwerking tussen alle lijntjes in zijn leven ontstaan: op zijn school geeft hij intussen ook godsdienstlessen en in zijn diaconale werk in het dekenaat IJsselland zal een van zijn taken zijn om kennis van en betrokkenheid bij de aidsproblematiek in Afrika te vergroten.

De wijding zelf werd donderdag een indrukwekkende ceremonie. Na ondervraging door bisschop mgr. Gerard de Korte en het afleggen van zijn belofte, kreeg Buykx door zijn kinderen de albe, het witte onderkleed, omgehangen. Daarna lag hij plat ter aarde, een gebedsgebaar dat aangeeft dat de wijdeling geheel ontvangend wil zijn. De kerk bad de litanie van alle heiligen, een ritueel waarbij de voorganger de heiligen opsomt en de gelovigen knielend bidden om hun voorspraak. Vervolgens knielde Buykx voor bisschop De Korte, die hem in stilte de handen oplegde, waardoor hij de nieuwe diaken liet delen in zijn zending tot dienstbaarheid in de Geest van Jezus Christus. Door padre dr. Emílio Sumbelelo uit Angola werd Buykx bekleed met de diakenstola, van mgr. De Korte kreeg hij het Evangelieboek aangereikt, waarna de wijding werd voltooid met de broederlijke kus van de bisschop.

Multicultureel

De viering donderdag, waarbij ook oud-pastoor Gé Nijland als stagebegeleider van Michael Buykx voorging als concelebrant, was in de meest positieve zin van het woord een multiculturele gebeurtenis, waarbij met name ook vele kinderen een feestelijke rol speelden. Behalve het Gemengd Koor van de Verrijzeniskerk verzorgde het Papiamento Koor Emanuèl onder leiding van Rudsel Luciano enkele muzikale bijdragen en werd een speciaal voor diakenwijdingen geschreven lied gezongen in het Swahili door zusters Darlène Kyakimwa Mwasi en Jeanette Kavira Bahwere, beiden afkomstig uit Congo en woonachtig in Huize de Rots aan de Middelweg, het klooster van de Missiezusters Oblaten van de Assumptie. Belangrijke gast was padre Sumbelelo. Hij zet zich als priester in Angola in voor aidsbestrijding en het echtpaar Buykx raakte in zijn Afrikaanse jaren innig met hem bevriend. ‘In hem,’ aldus Buykx, ‘waren ook al onze andere vrienden, collega’s, patiënten en leerlingen uit Angola aanwezig’.

Zie ook www.mh2.dds.nl/wijding

Een van de oudste ambten

Diaken is een van de oudste ambten in de kerk, door de apostelen zelf ingesteld om de noden in de gemeente te lenigen. De titel diaken is afgeleid van het Griekse diakonia, dat ‘dienst’ of ‘hulp’ betekent. Elke rooms-katholieke priester wordt voorafgaand aan zijn priesterwijding eerst diaken. In de rooms-katholieke kerk bestaat het diakonaat daarnaast weer als zelfstandig ambt sinds het Tweede Vaticaans Concilie (1962-1965). Ook getrouwde mannen mogen diaken worden. Michael Buykx is benoemd tot permanent diaken en werkt gemiddeld acht uur per week onbezoldigd. Een diaken vervult een bemiddelende rol voor de parochies en de bisschop, zodat de kerk zich van maatschappelijke noden bewust wordt. Of zoals mgr. De Korte het donderdag verwoordde: ‘Michael, wees blij en maak je roeping waar. Laat de verhalen van armen en zieken klinken en houd ons bij de les. Wees zo metterdaad diaken’.

Mafa Jesus

Hoe groot de invloed van zijn vijfjarige verblijf in Afrika is geweest op leven en denken van Michael Buykx bleek donderdag ook uit het feit dat de Verrijzeniskerk voor de gelegenheid vol hing met afbeeldingen uit Kameroen. Het volk Mafa daar beeldde uit hoe het evangelie eruit zou zien in hun eigen cultuur. Jezus als zwarte herder, niet als ‘de melkwitte Europeaan die eeuwenlang geëxporteerd is,’ zoals Buykx het noemt op zijn website. ‘Het Evangelie komt dichterbij wanneer het lijden en de vreugde van mensen in Afrika herkenbaar wordt gemaakt. Met deze afbeeldingen wil ik in beeld brengen wat mij inspireert tot het diakonaat’ (zie voor deze afbeeldingen www.jesusmafa.com). De opbrengst van de collecte van donderdag gaat naar een diaconaal project voor aids-bestrijding van de ‘Evangelistas’ (diakens) van het bisdom Benguela in Angola.